Oficjalna strona miesięcznika "Czwarty Wymiar"

Maj 2014

Iwona Kozłowiec

Zaginione królestwo Czamów

32Zaginione królestwo to tytuł książki Moniki Warneńskiej, która ukazała się nakładem wydawnictwa Dialog w 1998 r., opisującej historię państwa Czamów. Istniało ono na terenie dzisiejszego środkowego i południowego Wietnamu od II do XVII wieku (niektórzy przyjmują nawet jako datę końcową XIX wiek, a dokładnie rok 1832, kiedy to Czampa utraciła ostatecznie odrębność administracyjną w ramach państwa wietnamskiego). Do dziś przetrwali potomkowie mieszkańców Czampy, stanowiąc mniejszości etniczne głównie w Wietnamie, Kambodży, Malezji i Tajlandii, a zachowane bogactwo ich kultury materialnej zadziwia i archeologów, i laików.

 

Największym (choć może nie najlepiej zachowanym) zabytkiem, który pozostał po dawnym królestwie, jest kompleks świątynny Mi Son, położony w pobliżu turystycznego miasta Hoi An na wietnamskiej riwierze. A że akurat w Hoi An jesteśmy, to postanawiamy pojechać do Mi Son.
Wynajętym skuterem ruszamy za miasto w stronę głównej drogi biegnącej z Hoi An na południe. Na szczęście dość szybko mamy z niej zjechać i w końcu możemy lepiej poznać wietnamską wieś, z dala od turystycznych naganiaczy i wyśrubowanych cen dla obcokrajowców.
Mi Son to pozostałość po sanktuarium hinduistycznym, istniejącym w tym miejscu między IV a XV wiekiem n.e. W 1999 r. Mi Son zostało wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Wraz z tym uznaniem pojawiły się pieniądze na zbudowanie dróg dojazdowych, oznakowanie i stworzenie centrum dla odwiedzających. Zwiedzanie rozpoczynamy od obejrzenia bardzo ciekawej ekspozycji przedstawiającej nie tylko historię i zabytki archeologiczne tego miejsca, ale także podającej informacje o państwie Czamów na przestrzeni wieków.
Sanktuarium Mi Son zlokalizowano nad rzeką Thu Bon, pomiędzy dwoma pasmami gór, w szerokiej na około 2 km dolinie, u stóp świętej (a jakże!) góry Mahaparvata (zwanej obecnie Kocim Zębem). Czamskich władców miejsce to oczarowało swoim specyficznym mikroklimatem żyznej doliny porośniętej dżunglą. Odznaczało się też strategicznym położeniem, gdyż jedyną możliwością dotarcia do Mi Son była dawniej rzeka.
Uznaje się, że lokalizacja i rozplanowanie sanktuarium miały odpowiadać zasadom Vastu Purusha Mandala. Jest to jeden z najstarszych diagramów kosmogonicznych zaczerpnięty ze starożytnych tekstów indyjskich o architekturze według Vastu Shastra, swego rodzaju pradawnego traktatu o architekturze. Starożytni mędrcy (riszi) obserwowali naturę i to, w jaki sposób na wszystkie żywe stworzenia oddziałują promienie słoneczne, bieguny magnetyczne, ukształtowanie terenu, rodzaj gleby, kąt nachylenia itp. Co więcej, odkryli, że wszystko należy budować tak, aby zachować harmonię pomiędzy pięcioma elementami. Sam akt wznoszenia budowli stanowił niemal rodzaj obrzędu religijnego. Aspekty energetyczne zostały umiejętnie opisane z odniesieniem do panteonu bóstw indyjskich i jako takie dały podwaliny zasadom, których starożytni architekci mieli przestrzegać w swojej pracy.

(...)



Więcej przeczytasz w numerze Maj 2014

Artykuły z tej kategorii

Oficjalna strona miesięcznika "Czwarty Wymiar", ukazującego się od 1996 roku.
Wydawca Centrum "REA" Rena Marciniak-Kosmowska - "Czwarty Wymiar" - All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone.
Kopiowanie i powielanie treści lub/i grafiki zawartej w tym serwisie bez zgody autora serwisu jest zabronione i chronione prawem.