Oficjalna strona miesięcznika "Czwarty Wymiar"

Święta Lipka – Częstochowa Północy

    Sześć kilometrów na wschód od zamku krzyżackiego w Reszlu, na przesmyku pomiędzy dwoma jeziorami, leży jedno z najważniejszych polskich sanktuariów maryjnych – Święta Lipka. Barokowy zespół budynków wzniesiono niety

 

 

Sześć kilometrów na wschód od zamku krzyżackiego w Reszlu, na przesmyku pomiędzy dwoma jeziorami, leży jedno z najważniejszych polskich sanktuariów maryjnych – Święta Lipka. Barokowy zespół budynków wzniesiono nietypowo: nisko, w wąwozie pomiędzy zalesionymi wzgórzami. Niełatwo tu trafić, z daleka nie widać nawet wież kompleksu.

Pierwszy badacz dziejów tego kościoła Michał Ciaritus zanotował taką legendę: w lochu krzyżackim na zamku w Kętrzynie przebywał w celi więzień. Następnego dnia miał stanąć przed sądem, a za swoje uczynki spodziewał się najwyższego wymiaru kary. Zgnębiony zaczął modlić się do Matki Boskiej. I oto stał się cud. Maryja pojawiła się w jego celi. Wręczyła mu klocek lipowego drewna, dłuto i nakazała wyrzeźbić swój wizerunek.

Nieszczęśnik rzeźbić za bardzo nie umiał, jednak pracował pilnie aż do świtu. Gdy rankiem stanął przed sądem, pokazał wykonaną figurkę i opowiedział o nocnym objawieniu. Sędziowie poruszeni niezwykłą historią, a może pięknem rzeźby, darowali mu karę i wypuścili na wolność. Mężczyzna ruszył drogą z Kętrzyna do Reszla. Przechodząc przesmyk pomiędzy jeziorami Wirowym i Dejnowa, natrafił na lipę i powiesił wśród jej gałęzi swoją pracę. Traf chciał, że za jakiś czas podążał tym szlakiem niewidomy szlachcic. Jego sługa, zaintrygowany blaskiem bijącym spomiędzy gałęzi, podjechał bliżej. Gdy szlachcic dotknął pnia, w jednej chwili odzyskał wzrok. Świadkami innego cudu byli pasterze wypasający stada na okolicznych łąkach. Pewnego dnia zaginęły im wszystkie zwierzęta. Gdy rozpoczęli poszukiwania, odnaleźli je, jakby klęczące wokół drzewa.

Początki sanktuarium giną w mrokach zapomnienia. Najstarsze dokumenty, mogące rzucić światło na ten okres, nie zachowały się. Prawdopodobnie uległy zniszczeniu w okresie reformacji. Uczeni wyznaczyli daty graniczne. W 1376 roku, gdy wytyczano granicę dóbr kapituły warmińskiej, kaplica jeszcze nie istniała. Za pewną poszlakę można by uznać to, pod jakim wezwaniem jest kościół świętolipski. Święto Nawiedzenia NMP ustanowił papież Urban VI w 1389 roku. Czy wtedy zbudowano tę świątynię? Jeśli opowieść o więźniu – twórcy świętego wizerunku – jest prawdziwa, datę tę należy jeszcze przesunąć. Zamek w Kętrzynie, w którego lochach nieszczęśnik oczekiwał wyroku, wzniesiono bowiem dopiero w 1392 roku.

Pierwsza pisana wzmianka o pielgrzymkach do Świętej Lipki pochodzi z 1473 roku. Archidiakon pułtuski, Michał ze Służewa, przedstawił informacje o sanktuarium na radzie kapituły w Płocku. Święta Lipka musiała być już wówczas ważnym miejscem kultu – skoro jej sława dotarła na Mazowsze, a mieszkańcy parafii pułtuskiej podejmowali trud tak dalekich peregrynacji.

Inna legenda opowiada, w jaki sposób zapadła decyzja o budowie pierwszej kaplicy. Gdy sława słynącego łaskami wizerunku rozeszła się wokoło, postanowiono sprowadzić rzeźbę do kościoła w Kętrzynie. Przeniesiono ją w uroczystej procesji do świątyni, jednak następnego dnia znajdowała się z powrotem na lipie. Zrozumiano, że taka jest wola Matki Bożej, i zamiast przenosić posążek, zdecydowano zbudować kaplicę na miejscu. Najstarsze rysunki przedstawiają obiekt zdumiewający – drzewo otoczone murami, którego gałęzie tworzą dach...

W 1511 roku jeden z ostatnich wielkich mistrzów krzyżackich, Albrecht Hochenzollern, odbył boso pieszą pielgrzymkę z Królewca do Świętej Lipki. (Wedle innych źródeł pieszo przebył tylko ostatni odcinek drogi). Zaledwie kilkanaście lat później sanktuarium uległo zagładzie. Na terenie Prus Wschodnich zapanowała reformacja. Praktyki katolickie zosta

Artykuły z tej kategorii

Oficjalna strona miesięcznika "Czwarty Wymiar", ukazującego się od 1996 roku.
Wydawca Centrum "REA" Rena Marciniak-Kosmowska - "Czwarty Wymiar" - All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone.
Kopiowanie i powielanie treści lub/i grafiki zawartej w tym serwisie bez zgody autora serwisu jest zabronione i chronione prawem.