Oficjalna strona miesięcznika "Czwarty Wymiar"

Targi ezoteryczne opoka
Nadawanie pojęciom znaczenia

Nadawanie pojęciom znaczenia

  Zaczynam od wyjaśnienia, które jest niezbędne w związku z upadkiem naszego języka i tendencją do manipulowania nim poprzez nadawanie pojęciom znaczenia odległego od dotychczasowego. Otóż nie należy utożsamiać rozwoju duchowego z rozwojem religijnym. Rozwijają się duchowo nie

 

Zaczynam od wyjaśnienia, które jest niezbędne w związku z upadkiem naszego języka i tendencją do manipulowania nim poprzez nadawanie pojęciom znaczenia odległego od dotychczasowego. Otóż nie należy utożsamiać rozwoju duchowego z rozwojem religijnym. Rozwijają się duchowo nie tylko osoby rozmaitych wyznań, bezwyznaniowe, agnostycy, ale również ateiści.

Rozwój duchowy to kształtowanie w sobie człowieczeństwa na miarę tkwiących w nas możliwości. W tym procesie ma być zaangażowany nie tylko rozum, ale nie w mniejszym stopniu uczuciowość, wrażliwość i wyobraźnia.

Nie ma stanów wolnych od współobecności uczuć, a rozbudza je poezja i sztuka. Z poezji czerpiemy wzory wyrażania uniesień erotycznych, a także określenia, które są pomocne, by nazywać stany psychiczne, które przeżywamy, ale nie umiemy wyrazić. Dzięki poezji nabieramy odwagi, by w zracjonalizowanej i nastawionej pragmatycznie Europie nie wstydzić się przeżywania uniesień oraz uczuć. Również z muzyki i poezji płyną bodźce, które wzmagają nasze uniesienia metafizyczne.

Topielec w zieleni Leśmiana to symbol człowieka pragnącego poznać istotę zjawisk otaczającego go świata. Hymny Jana Kasprowicza – inny przykład – zawierają przemyślenia historiozoficzne. Przeniknięte są bólem z powodu cierpień spadających na ludzkość, a także bezrozumnych wojen niszczących nieodwracalnie ludzkie istnienie. Poezja nie tylko zatem wyraża smutek osamotnienia i przemijania uczuć miłości, ale także inspiruje do refleksji na temat sensu ludzkich wysiłków i czekającego nas nieuchronnie kresu.

Poezja i sztuka powodują, że stajemy się mniej „zasznurowani”, czyli wychodzimy z narzucanych nam przez obyczaje modeli zachowań. Stajemy się bardziej autentyczni, bowiem apeluje do tego, co Gombrowicz nazwał w człowieku dorosłym „podszycie dzieckiem”.

W dzisiejszych czasach, kultywujących sukces i pieniądze, szczególne znaczenie ma poezja i sztuka, bowiem zwracają uwagę na wartość bezinteresownych kontaktów człowieka z człowiekiem. Dzięki poezji dostrzegamy odcienie barw, odmiany nastrojów, wartość piękna – a nie tego, co funkcjonalne. Poezja na równi ze sztuką wznieca umiejętność dziwienia się światem. Niedoceniana muzyka rockowa krzewi fundamentalną w XXI wieku wartość pacyfizmu i zespoloną z nim wartość ludzkiego życia. Happeningi, których czas nieco już przeminął, wytrącają z przyzwyczajeń i ujmowania zjawisk w sposób jednowymiarowy. Oto na przykład Tadeusz Kantor dyrygujący falami morza.

Sztuka i poezja uwyraźniają znaczenie intuicji w poznawaniu ludzi i świata. Wzmagają odwagę kierowania się uczuciami zamiast rozumem w przypadku tak częstej między nimi kolizji. Poezja uświadamia nam, że powinniśmy przeżywać radość płynącą z istnienia. Bywa nauczycielką twórczego buntu. Wykazuje głęboką więź człowieka z przyrodą, a w tym z roślinami i zwierzętami. Poeci wyprzedzili więc ideę holizmu, czyli teorię jedności wszechrzeczy.

W poezji są utrwalone zjawiska przyrody, które osobom mniej wrażliwym umknęłyby uwadze. Wystarczy wymienić jako przykład wiersze Tetmajera, Staffa czy Leśmiana. Przytoczę jeszcze tytuły trzech tomików wierszy Jana Stępnia z tego powodu, że wyraża w nich braterski – a nie, jak to bywa często, przesycony wyższością – stosunek do roślin i zwierząt: Spowiedź kaktusa, Chory liść, Łzy ślimaka.

Mówi się wiele o wolności, ale jednocześnie narastają postawy przystosowawcze. Z nich zdolna jest wyrwać siła poezji i sztuki. Mają one też znaczenie lecznicze. Wspomnę o muzykoterapii czy terapii przez sztukę. Profesor Julian Aleksandrowicz w swojej klinice hematologii leczył pacjentów chorych somatycznie także przez oddziaływanie sztuki. Halinie Poświatowskiej przedłużył życie, odkrywając w niej

Artykuły z tej kategorii

czwarty wymiar 12/2017
Oficjalna strona miesięcznika "Czwarty Wymiar", ukazującego się od 1996 roku.
Wydawca Centrum "REA" Rena Marciniak-Kosmowska - "Czwarty Wymiar" - All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone.
Kopiowanie i powielanie treści lub/i grafiki zawartej w tym serwisie bez zgody autora serwisu jest zabronione i chronione prawem.