Oficjalna strona miesięcznika "Czwarty Wymiar"

czwarty wymiar 10/11 2019
Ryszard Ussorowski

Kłopoty z pamięcią

Każdy kiedyś o czymś zapomniał. Każdemu też zdarzyło się nagle odkryć, że to, co pamięta sprzed wielu lat, nie jest prawdą. Uczeni wciąż badają te procesy, dokonując zaskakujących odkryć. Naukowcy dowodzą, że nawet zwyczajne kontakty międzyludzkie znacząco wpływają na spra

Każdy kiedyś o czymś zapomniał. Każdemu też zdarzyło się nagle odkryć, że to, co pamięta sprzed wielu lat, nie jest prawdą. Uczeni wciąż badają te procesy, dokonując zaskakujących odkryć.

Naukowcy dowodzą, że nawet zwyczajne kontakty międzyludzkie znacząco wpływają na sprawność pamięci. Problemem tym zajął się zespół naukowców z University of Michigan, kierowany przez dr. Oscara Ybarrę, psychologa z Instytutu Badań Społecznych.

Testy przeprowadzone na ponad 3,5 tysiąca osób w wieku od 24 do 96 lat wykazały, że już 10 minut dziennie intensywnej rozmowy z innymi ludźmi przynosi podobnie pozytywny skutek, co rozmaite formy ćwiczenia intelektu.

Praktycznie, im bardziej było złożone społeczne funkcjonowanie badanych, im częstsze były ich rozmowy z innymi ludźmi, tym bardziej podwyższała się sprawność umysłu tych osób – łatwiej zapamiętywały nowe informacje, jak też przypominały sobie dawniej przyswojone dane.

– Odkryliśmy, że trwające nie dłużej niż 10 minut krótkotrwałe kontakty społeczne poprawiły funkcjonowanie intelektualne uczestników w podobnym stopniu, co zajmujące tyle samo czasu tak zwane zadania intelektualne – stwierdził w wypowiedzi dla mediów dr Ybarra.

Zespół psychologów z University of Michigan skonfrontował wyniki tych badań z analizami podobnych testów, przeprowadzonych na amerykańskich studentach liczących 18-21 lat. Wyniki okazały się podobne, bo kontakty społeczne prawiły, że pamięć studentów była lepsza, jak też wyniki osiągane przez nich w uczelnianych testach.

Jak właściwie przebiega proces zapamiętywania? Ustalił to zespół ekspertów z Hospital for Sick Children w Toronto, współpracujący z badaczami innych ośrodków naukowych w Kanadzie i USA, pracujący pod kierunkiem dr. Jin-Hee Hana.

Według tych ekspertów, mózg człowieka przyswaja dane w ten sposób, że pojedyncze komórki nerwowe mózgu współzawodniczą ze sobą o udział w procesie zapamiętywania. W rywalizacji bierze udział wiele neuronów, ale tylko niektóre „wygrywają”. Jak stwierdzili kanadyjscy i amerykańscy uczeni, na tworzenie się szlaków pamięciowych wpływa aktywność genu CREB.

Koduje on białko ważne także dla procesu rozwoju mózgu. W neuronach z nieustannie aktywnym CREB łatwiej dochodzi do tak zwanego długotrwałego wzmocnienia synaptycznego, czyli wzmocnienia sygnałów przekazywanych między komórkami nerwowymi za pośrednictwem synaps – miejsc ich wzajemnego kontaktu. Tak właśnie utrwalają się nasze wspomnienia.

Okazuje się jednak, że na to, o czym pamiętamy, wpływają zaskakujące czynniki. Zespół szwedzkich psychologów, kierowany przez dr Agnetę Herlitz i dr Jenny Rehnman, odkrył w kwietniu 2008 roku, że w porównaniu z mężczyznami kobiety mają lepszą pamięć epizodyczną, czyli dotyczącą wydarzeń dnia codziennego. Mają też lepszą pamięć do twarzy, ale tylko w przypadku twarzy innych kobiet.

Pamięć epizodyczna jest pamięcią długotrwałą dotyczącą zdarzeń. Dzięki niej mózg przechowuje wspomnienia o charakterze przestrzenno-czasowym, zarówno te ważne, jak i mało istotne. W pamięci epizodycznej tkwią więc wspomnienia o pierwszej randce, egzaminie maturalnym czy niedawnej wycieczce. Wszystkie te wspomnienia, duże i małe, wpływają na poczucie tożsamości człowieka.

Badania Herlitz i Rehnman dowodzą też, że kobiety lepiej wypadają w testach sprawdzających pamięć dotyczącą słów, przedmiotów czy obrazów dnia codziennego. Lepiej też od mężczyzn pamiętają zapachy. Za to zdecydowanie gorzej od mężczyzn zapadają paniom w pamięć informacje o charakterze przestrzennym, takie jak szczegóły drogi pokonywanej samochodem z domu do centrum handlowego.

Czy jednak, bez względu na naszą płeć, wszystko, co sobie przypominamy, faktycznie się

Artykuły z tej kategorii

Oficjalna strona miesięcznika "Czwarty Wymiar", ukazującego się od 1996 roku.
Wydawca Centrum "REA" Rena Marciniak-Kosmowska - "Czwarty Wymiar" - All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone.
Kopiowanie i powielanie treści lub/i grafiki zawartej w tym serwisie bez zgody autora serwisu jest zabronione i chronione prawem.