Oficjalna strona miesięcznika "Czwarty Wymiar"

„Człowiek zagubiony” a sophrosyne

  Niech ci wystarczą twe myśli, jeśli są dla ciebie zasadami życiowymi. Marek Aureliusz Rozmyślania Zadania te przejęły doktryny popieranych partii. Nie cnota i jej praktykowanie budują charakter, wskazując kierunek

 

Niech ci wystarczą twe myśli, jeśli są dla ciebie zasadami życiowymi.

Marek Aureliusz Rozmyślania

Zadania te przejęły doktryny popieranych partii. Nie cnota i jej praktykowanie budują charakter, wskazując kierunek wewnętrznego rozwoju, ale dążenie do odpowiednio wysokiego statusu społecznego, czyli to, co Mikołaj Bierdiajew nazywał „zniewoleniem przez obiektywność”. Jest to wewnętrzny przymus podporządkowania się konwencjonalnym wzorcom, które nie zawsze wywierają pożądany wpływ na życie jednostki.

W tej etycznej nieokreśloności rodzi się „człowiek zagubiony”, niepewny, pełen wątpliwości, chwiejny, którego umownie, ze względu na jego życiową kondycję, można by nazwać właśnie: homo suspensus. Przynależność polityczna oraz rola, jaką upatrzył sobie ów człowiek w tworzącej rzeczywistość kapitalistyczno-konsumpcyjnej wspólnocie, stały się głównym kryterium tego, jak buduje on wizję świata, jak konstruuje stosunki międzyludzkie, jak postrzega siebie i, w końcu, to, co przynosi mu szczęście. Oczarowany socjologicznymi paradygmatami tłumaczy struktury społeczne, a mimo to pozostaje niezmiennie nieodporny na wpływ propagandy, dając posłuch monotonnym emocjonalnie i jednowymiarowym duchowo postaciom – które sens własnego istnienia upatrują jedynie w awansie społecznym – występującym pod kamuflażem „ekspertów”, „osób na stanowiskach” i „ludzi sukcesu”.

Dzięki obecności owych samozwańczych animatorów życia społecznego „człowiek zagubiony”, aspirujący do uczestniczenia w propagandowej communitas, ma szanse na to, by kreować własne społeczne zaangażowanie. Aktywność ta pozwala mu na posiadanie pozoru cennej dla każdego tożsamości. Dzięki niej oraz dzięki wirtualnemu wsparciu swych medialnych autorytetów może bezpiecznie konstytuować frakcyjnych wrogów, uprawomocniać zawierane przeciw nim sojusze, wnosić żądania w imię powszechnego dobrobytu, wolnego rynku czy walki klas. A gdy „człowiek zagubiony” wykrzyczy wszystkie własne roszczenia, gdy zajmie wyraźnie antagonistyczne stanowisko i uzasadni je ideologicznymi argumentami, wtedy zaczyna odczuwać pragnienie. Z cienia psyche przychodzą do niego narastający, bezprzedmiotowy apetyt i neurotyczna żądza, które stara się jak najszybciej zaspokoić. Przed jego oczami, wyimaginowanymi obrazami wzbierają popędy i łaknienia – wykwintny posiłek, wyrafinowany akt seksualny, stymulujące doznania estetyczne – a z nimi bolesny przymus znalezienia obiektu ich realizacji. „Człowiek zagubiony” waha się chwilę, lecz gdy pozostaje sam ze swymi lękami, ułomnościami intelektu i dolegliwościami ciała, i kiedy owa samotność i konfrontacja z cieniem psychiki stają się trudne do zniesienia, wówczas rzuca się w wir obżarstwa. Nasycenie owego łaknienia nie jest trudne, jako że ułatwia je konsumpcyjna rzeczywistość. „Człowiek zagubiony” zaczyna więc eksploatować przyjemności oferowane przez hedonistyczny model istnienia. Jak w somnambulicznym transie redukuje swoje człowieczeństwo do biologicznych odruchów, zanurzając się w regresyjny świat „akcji-reakcji” – brania i konsumowania.

Zmysły „człowieka zagubionego” otrzymują to, czego tylko zapragną. Pornograficzne zbliżenia i dosłowność, perwersyjna gra konwencją, wszystko przeprowadzane po to, by jak najdalej uciec od siebie, by nie odczuwać frustracji, strachu, beznadziei, zmęczenia. Mimo tej łatwości, z jaką osiągnąć może wirtualne zaspokojenie, homo suspensus w zasadzie stara się nie zmienić w opasłego sybarytę – jest bowiem inteligentny i zna obowiązujące konwencje estetyczne. Dawkuje sobie zatem przyjemność, kropla po kropli i u

Artykuły z tej kategorii

seminarium 2019
Oficjalna strona miesięcznika "Czwarty Wymiar", ukazującego się od 1996 roku.
Wydawca Centrum "REA" Rena Marciniak-Kosmowska - "Czwarty Wymiar" - All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone.
Kopiowanie i powielanie treści lub/i grafiki zawartej w tym serwisie bez zgody autora serwisu jest zabronione i chronione prawem.