Oficjalna strona miesięcznika "Czwarty Wymiar"

Targi ezoteryczne opoka
Wolność

Wolność

Nie ma w naszym życiu spraw nieważnych. Natomiast ich hierarchia bywa dyskusyjna. Nawet barwa ubrania czy mebli i ścian w mieszkaniu może wpływać uspokajająco, dodawać energii albo przygnębiać.   Wpływa na nas wiele czynników. W naszej świadomości funkcjonują między innymi w

Nie ma w naszym życiu spraw nieważnych. Natomiast ich hierarchia bywa dyskusyjna. Nawet barwa ubrania czy mebli i ścian w mieszkaniu może wpływać uspokajająco, dodawać energii albo przygnębiać.

 

Wpływa na nas wiele czynników. W naszej świadomości funkcjonują między innymi wartości o niesprecyzowanej wyraźnie treści. Wiemy, że wypada je respektować, bo tak jest ogólnie przyjęte. Do nich należy wolność.

U nas przyjął się dość powszechnie pogląd amerykańskiego socjologa Ericha Fromma, który odróżnił wolność od czegoś oraz wolność ku czemuś. Brzmi to interesująco, ale wolność – nawet gdy nie precyzuje się jej treści – zawsze dotyczy nie tylko sytuacji w czasie teraźniejszym, ale i przyszłym. A więc innymi słowy, ruchy domagające się od wieków wolności – zawsze domagały się uwalniania człowieka od faktycznych ograniczeń oraz możliwości dokonywania wolnych wyborów przez jednostki, a to automatycznie przenosi zagadnienie wolności ku czasom przyszłym. Twierdzę, że wolność od, czyli od ograniczeń w teraźniejszości, wiąże się nieodłącznie z wolnością ku czemuś. Wolność dla wolności byłaby pustym żądaniem.

Kwestionując wyodrębnianie wolności ku czemuś oraz wolności od czegoś, proponuję rozdzielać wolność na wewnętrzną oraz zewnętrzną. Czynię to zresztą zgodnie z filozofią stoików, którzy najwcześniej w dziejach filozofii podjęli ten problem. Wskazali na to, że niejeden niewolnik, czyli człowiek zewnętrznie zniewolony, osiąga wewnętrzną wolność. I odwrotnie. Wskazali, że wśród wolnych Greków jest wiele jednostek wewnętrznie zniewolonych.

Nasza kultura europejska lekceważy wartość duchowego rozwoju człowieka, który wymaga wewnętrznej wolności. Toteż klasyfikacja wolności wywodząca się od stoików nie jest zaszczepiana poprzez edukację. Gloryfikuje się wolność zewnętrzną, ekonomiczną i nadaje się jej sens magiczny, skoro ma rzekomo prowadzić do wolności politycznej, światopoglądowej, obyczajowej czy prawnej.

Stoicy głosząc racjonalizm, pojmowali wolność wewnętrzną jako stan opanowania uczuć, doznań, namiętności przez rozum. Pełna kontrola rozumu była ich zdaniem możliwa do osiągnięcia jedynie przez mędrców.

W duchu prądów europejskich głoszących irracjonalizm i zarazem w duchu filozofii Dalekiego Wschodu, należałoby wolność wewnętrzną pojmować jako stan wolny od nacisku powszechnie aprobowanych poglądów, jak również obyczajów uznawanych za właściwe czy systemów wartości uchodzących za niepodważalne. A więc wolność wewnętrzna to – inaczej niż twierdzili stoicy – stan wolny także od nacisku własnego rozumu, często ulegającego manipulacji.

Człowiek wewnętrznie wolny to istota czująca i doznająca, a także myśląca na swój własny sposób. Używając języka Kazimierza Dąbrowskiego – to istota pozytywnie nieprzystosowana do otoczenia. Dodam, że pozytywne nieprzystosowanie jest według wielu pedagogów i socjologów naganne.

Wolność wewnętrzną można uzyskać, żyjąc nawet w warunkach zewnętrznej niewoli. Na przykład w więzieniach, obozach czy w państwie totalitarnym. Trzeba tu zaznaczyć, że z kolei zewnętrzna wolność nie prowadzi automatycznie do wolności wewnętrznej. Stan wewnętrznej wolności osiągają wytrwali, bo wymaga nieustannego trudu, by ją zachować.

Wolność zewnętrzna bywa dana lub wywalczana. Wojny określane przez filozofów chrześcijańskich mianem sprawiedliwych mają właśnie na celu odzyskanie wolności przez państwo pozostające pod okupacją. Wyrazem dążenia do zewnętrznej wolności są też rewolucje oraz dążenia narodów do uzyskania własnej państwowości.

Niesienie wolności bywa, niestety, ukrytą formą dążeń imperialnych. Gdy mowa o wolności zewnętrznej, to trzeba zaznaczyć, że

Artykuły z tej kategorii

czwarty wymiar 12/2017
Oficjalna strona miesięcznika "Czwarty Wymiar", ukazującego się od 1996 roku.
Wydawca Centrum "REA" Rena Marciniak-Kosmowska - "Czwarty Wymiar" - All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone.
Kopiowanie i powielanie treści lub/i grafiki zawartej w tym serwisie bez zgody autora serwisu jest zabronione i chronione prawem.