Oficjalna strona miesięcznika "Czwarty Wymiar"

Joanna Kułakowska
Status kobiety w religiach monoteistycznych (cz. II)

Status kobiety w religiach monoteistycznych (cz. II)

Wiele kwestii związanych z zachowaniem kobiet tłumaczy koncepcja realistycznego spostrzegania społecznego. Mówi ona, że grupa powszechnie uznana za gorszą będzie wydawała opinie na korzyść grupy dominującej, stąd niektóre panie zgadzają się z tezą, że mężczyźni są „mądrzejsi” i „ważniejsi”.

Takie osoby (zgodnie z definicją grupy mniejszościowej Louisa Wirtha) posiadają status grupy mniejszościowej, gdyż nie sprzeciwiają się dyskryminacji, uważając, że uzasadniają to szczególne cechy grupy żeńskiej. To ostatnie charakterystyczne jest zarówno dla tradycji judeochrześcijańskiej, jak i kultur islamu.

Z badań V.C. Crandalla, a także Boevermana i współpracowników (początek lat 70.) wynika, że kobiety podzielają negatywne stereotypy na swój temat i przekonanie o niższym statusie. Dużo późniejsze analizy J. Williamsa (1987 r.) pokazują coś bardzo podobnego – jego zdaniem dzieci wcześnie spostrzegają niższy status osób płci żeńskiej. K. Bussey i L. Perry (1982 r.) zaobserwowali, iż podczas zabawy w dorosłych wszyscy chętnie naśladują mężczyzn. Dziewczynki powielają także czynności kobiet, ale chłopcy prawie nigdy tego nie robią – przekaz społeczny zawiera informację, że męskie działanie jest bardziej skuteczne i kompetentne. Kapłani poszczególnych religii utrwalają to przekonanie w oczach innych, odmawiając kobietom pełnego udziału w sferze sakralnej, którą sami ogłaszają najważniejszą w życiu człowieka. Jedynie w wyjątkowo liberalnych obrządkach płeć żeńska może dostąpić zaszczytu wyświęcenia, a przecież wielu ludzi w pierwszej kolejności zwraca się o pomoc do duchownych – księdza, rabina, mułły. Kobiety płacą za to niższą samooceną, niewiarą we własne możliwości, przekonaniem o swej podrzędnej, pomocniczej roli, maskowanej dumą z bycia niezastąpioną pomocą dla mężczyzny, ostoją przywódcy.

Niezależnie od czysto świeckich przyczyn dyskryminacji religia stanowi bardzo silny nośnik stereotypów płciowych, zwłaszcza w krajach, gdzie organizacje religijne odgrywają istotną rolę w polityce i codziennym życiu. Różne wyznania informują w swych świętych tekstach, do czego został stworzony człowiek… a do czego kobieta. Upraszczając, „człowiek” ma z łaski bożej czynić sobie ziemię poddaną, natomiast „niewiasta” ma być mu pomocną, a nawet poddaną i rodzić mu dzieci. Ach, jeszcze powinna czerpać z tego szczęście.

Stereotypy zawsze odnoszą się do uproszczonej percepcji i wyobrażeń na temat danej grupy jednostek, a te płciowe należą do najbardziej sztywnych i powszechnych. Tworzą się one na bazie odmiennych oczekiwań od kobiet i mężczyzn. Jeżeli ktoś czuje, że nie pasuje do takiego obrazu, potencjalnie płaci za to poczuciem winy. Współczesne religie monoteistyczne nie tylko powielają stereotypy, lecz sankcjonują seksizm, w dodatku twierdząc, że jest to w obopólnym interesie. Katoliccy i protestanccy obrońcy nakazu posłuszeństwa żony mężowi głoszą, że ciężar podejmowania decyzji przytłacza kobietę, a mężczyznę mobilizuje i uskrzydla. A jeśli w jakimś małżeństwie jest odwrotnie? A co z sytuacją, gdy żona jest mądrzejsza i silniejsza psychicznie od męża i wbrew konserwatywnemu światopoglądowi dobrze im ze sobą, gdyż łączy ich miłość? Czy mimo to mężczyzna ma się męczyć, przyjmując na siebie odpowiedzialność za rodzinę, a kobieta trwać w nienaturalnej dla niej uległości? Obrońcy owi powiedzą, że tak, gdyż przedstawiona wyżej sytuacja jest nienaturalna i niezgodna z wolą bożą. Kobieta żyjąca w tradycyjnym związku de facto nie jest dorosła. Posłuszeństwo osobie, która zapewnia opiekę i miłość oraz czasem uwzględni uwagi i rady, stanowi przecież modelową relację rodzica i dorastającego dziecka. Nie biorąc odpowiedzialności za rodzinę, kobieta tra

Artykuły z tej kategorii

Oficjalna strona miesięcznika "Czwarty Wymiar", ukazującego się od 1996 roku.
Wydawca Centrum "REA" Rena Marciniak-Kosmowska - "Czwarty Wymiar" - All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone.
Kopiowanie i powielanie treści lub/i grafiki zawartej w tym serwisie bez zgody autora serwisu jest zabronione i chronione prawem.