Oficjalna strona miesięcznika "Czwarty Wymiar"

Joanna Kułakowska
Status kobiety w religiach monoteistycznych (cz. II)

Status kobiety w religiach monoteistycznych (cz. II)

zmysłową nierządnicą i narzędziem Szatana, albo aseksualną świętą. Z jednej strony ciało i seks przedmałżeński są złe, z drugiej zaś to właśnie ciało często funkcjonuje jako najważniejsze kryterium oceny płci żeńskiej. Ten dysonans poznawczy oraz klimat społeczny stworzony przez podwójne normy dla mężczyzn i kobiet powoduje u tych ostatnich niską samoocenę, poczucie winy i zewnętrzną atrybucję sukcesów (przypisują je szczęściu, a nie swej pracy i talentom). Szybko staje się to również udziałem muzułmanek, które zdecydowały się przyjąć zachodni styl życia. Te z tradycyjnych środowisk uczą się być „niewidzialne” dla własnego „dobra” i „bezpieczeństwa”. Część rzeczywiście czuje się w pewien sposób bezpieczna – wiele kobiet cieszy się, że dzięki strojowi, który okrywa całe ciało, nawet mężowie ich nie rozpoznają, więc mogą iść tam, gdzie chcą. Część wyznaje zaś, że czasami mają wrażenie, jakby nie istniały, jakby nic nie znaczyły. Trudno określić to inaczej niż jako dezintegrację psychiki.

W zasadzie tożsamość własna przeciętnej kobiety żyjącej w kręgu współczesnych religii monoteistycznych to poddana stygmatyzacji tożsamość członka grupy mniejszościowej. Faktem jest, że panie często dyskryminują same siebie, powielają negatywne stereotypy („wolę pracować pod męskim kierownictwem, są bardziej kompetentni”, „kobiety są bardziej złośliwe”) i oczerniają inne z tych samych powodów, dla których podziwia się mężczyzn („dziwka” vs. „playboy”, „to zła matka, wiecznie siedzi w pracy, tylko pieniądze jej w głowie” vs. „to wspaniały ojciec, haruje po godzinach, żeby dzieci miały co do ust włożyć”). Jednakże jest i mnóstwo kobiet twierdzących, że nie ma fundamentalnej różnicy między płciami. Ludzie są przede wszystkim ludźmi, dopiero potem mężczyznami i kobietami. Choć akcenty bywają rozłożone różnie, obie płcie mają te same zalety i wady: zdolność do miłości i nienawiści, do łagodności i agresji, pragnienie rodziny i realizowania się poza nią (to drugie wciąż jest tłumione u pań, a nagradzane u panów), potrzebę seksu niezakończonego ojcostwem i macierzyństwem. U kobiet pojawiają się typowo męskie talenty, a u mężczyzn żeńskie. Mężczyźni bywają karani za to przez otoczenie, zaś określenia „zniewieściały” i „chłop jak baba” funkcjonują obecnie jako najbardziej upokarzające zarzuty, wyjąwszy „pedała”. W kulturze Zachodu ona czasem jest nagradzana za stereotypowo męskie cechy, pod warunkiem jednak, że jest atrakcyjna fizycznie. Dlaczego zatem nie wszystkie panie buntujące się przeciwko rzekomo fundamentalnej różnicy, o której istnieniu przekonują duchowni, odchodzą z grona wyznawców?

Kobiety tak samo jak mężczyźni potrzebują wsparcia, które oferuje religia. Poza tym mają niewielką alternatywę – wyznanie jest przekazywane z pokolenia na pokolenie i trudno szukać czegoś nowego. Potrzeba „prawdziwej wiary” czasem okazuje się bardzo silna w świecie, który napawa niepewnością. Choć może się to wydawać dziwne, wiele pań nawraca się na islam – prawdopodobnie dlatego, że ta religia jest żywa, wywiera autentyczny wpływ na życie. Ponadto pozwala na ucieczkę od popkultury lansującej nierealistyczne oczekiwania wobec wyglądu, od przekazu, że wartość kobiety zależy głównie od jej fizycznej atrakcyjności, a nie od przymiotów ducha. Feministyczne teolożki starają się na nowo interpretować święte teksty poszczególnych nurtów religijnych. Znaczna liczba kobiet znajduje się wśród członków grup neopogańskich, akcentujących moc dwóch pierwiastków – męskiego i żeńskiego (współczesny druidyzm, wicca). Grupy te powracają do źródeł: Kobieta-bóg/bogini, znów znajduje swoje miejsce w symbolice.

Kiedyś Renata Jasińska, dyrektorka Tea

Artykuły z tej kategorii

Powitanie Jesieni 2019 2
Oficjalna strona miesięcznika "Czwarty Wymiar", ukazującego się od 1996 roku.
Wydawca Centrum "REA" Rena Marciniak-Kosmowska - "Czwarty Wymiar" - All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone.
Kopiowanie i powielanie treści lub/i grafiki zawartej w tym serwisie bez zgody autora serwisu jest zabronione i chronione prawem.