Oficjalna strona miesięcznika "Czwarty Wymiar"

Nieznane Uxmal

  Turyści odwiedzający Meksyk nastawieni są na zwiedzanie takich słynnych miejsc jak Chichén Itzá, Teotihuacán czy Palenque. Nie spodziewają się, że mało znane Uxmal to także jeden z najpiękniejszych ośrodków Majów.

 

Turyści odwiedzający Meksyk nastawieni są na zwiedzanie takich słynnych miejsc jak Chichén Itzá, Teotihuacán czy Palenque. Nie spodziewają się, że mało znane Uxmal to także jeden z najpiękniejszych ośrodków Majów.

Uxmal, dawne państwo-miasto Majów, znajduje się na półwyspie Jukatan, około 65 kilometrów na południe od Meridy. W dawnych czasach region ten nazywano Puuc, co znaczy „wzgórza”. Badania naukowe dowodzą, że pierwsza osada w tym miejscu powstała już około 800 r. p.n.e., natomiast miasto, którego ruiny dziś możemy podziwiać, zostało założone dużo później, w roku 500 n.e. Uxmal rozkwitło i stało się jednym z ważniejszych ośrodków w regionie w latach 850-

-925. Wówczas miało 25 tysięcy mieszkańców. Około roku 1000 na półwysep Jukatan przybyli Toltekowie ze środkowego Meksyku i podbili Majów, po czym wprowadzili swoje zwyczaje, w tym kult ich najważniejszego boga – Pierzastego Węża, oraz elementy architektury. Po roku 1200 ośrodek opustoszał, a jego mieszkańcy przenieśli się do innych miast, takich jak Mayapán, Maní i Chichén Itzá, które przejęło władzę polityczną i ekonomiczną w świecie Majów z Puuc.

Bardzo ważną rolę w historii Uxmal odegrał klan Xiú. Niestety naukowcy nie są zgodni co do tego, kiedy zjawił się w tym mieście. Jedne źródła podają, że ośrodek został założony przez Hun Uitzil Chac Tutul Xiú w roku 500 n.e. i był w rękach klanu przez kilkaset lat. Inne natomiast utrzymują, że rodzina ta zjawiła się w Uxmal między rokiem 987 a 1007 i że to właśnie ona przywiodła ze sobą tolteckie wpływy do miasta. Klan Xiú stworzył ligę z Mayapán oraz Chichén Itzá. Po rozpadzie przymierza rodzina Xiú przeniosła się do Maní. Ciekawostką jest fakt, że pomagała Hiszpanom podczas podbojów, chcąc w ten sposób załatwić porachunki ze swoimi wrogami. Szef klanu, Ah Kukum Xiú nawet przyjął chrzest i współpracował z niezwykle okrutnym rodem hiszpańskich konkwistadorów, de Montejo.

Te ogromne rozbieżności i trudności w ustalaniu faktów historycznych wynikają z tego, że naukowcy nie są zgodni, jak odczytywać i interpretować napisy znalezione w tym państwie-mieście. Podobne wątpliwości dotyczą znaczenia słowa Uxmal. Najczęściej przyjmuje się, że pochodzi ono od słowa oxmal, czyli „trzykrotnie budowany”, ale należy również brać pod uwagę inny wariant, a mianowicie wyraz uchmal. Znaczy on: „to, co nadejdzie” lub „przyszłość”. Oba tłumaczenia trafnie określają ten ośrodek, ponieważ Uxmal faktycznie był kilkakrotnie przebudowywany, a w dodatku stanowił ważne centrum duchowe, gdzie najprawdopodobniej istniała najlepsza w regionie szkoła astronomów.

To, co dziwi jednak najbardziej, to fakt, że to przepiękne miasto zostało założone w miejscu bez żadnego naturalnego dostępu do wody. Majowie wybudowali Uxmal na wzgórzu, a więc nie może płynąć tam rzeka, nie ma jeziora i ani jednej naturalnej studni cenote, których tak wiele powstało na Jukatanie na skutek drążenia wapiennego podłoża przez ulewne deszcze. Niełatwo było zaopatrzyć w wodę tak duży ośrodek. Majowie opanowali zatem do perfekcji sztukę gromadzenia deszczówki. W tym celu budowali podziemne zbiorniki zwane chultunes. Miały one kształt butelki i były dość głębokie.

Należy także wspomnieć, że w Meksyku deszcz pada tylko przez kilka miesięcy w roku (od maja do października), co dodatkowo utrudniało przetrwanie Majom z Uxmal. Na terenie ośrodka znajdowało się wiele tego typu cystern. Obecnie większość z nich zasypano ze względu na bezpieczeństwo zwiedzających. Jeden chultun można zobaczyć tuż przy wejściu na teren stanowiska archeolog

Artykuły z tej kategorii

Oficjalna strona miesięcznika "Czwarty Wymiar", ukazującego się od 1996 roku.
Wydawca Centrum "REA" Rena Marciniak-Kosmowska - "Czwarty Wymiar" - All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone.
Kopiowanie i powielanie treści lub/i grafiki zawartej w tym serwisie bez zgody autora serwisu jest zabronione i chronione prawem.