Oficjalna strona miesięcznika "Czwarty Wymiar"

Teresa Szczepanek

Święto miłości i ognia

Na Podkarpaciu i Śląsku - Sobótka, na Warmii i Mazurach – Palinocka, wreszcie na Mazowszu i Podlasiu – Noc Kupały, Kupalnocka. To nazwy najkrótszej nocy w roku.

Czerwiec to miesiąc sprzyjający dobrej energii. Warto w tym czasie czerpać inspirację z Natury, warto choć na chwilę przystanąć, by wsłuchać się w to, co dzieje się w głębi naszych serc. Zbliżające się wielkimi krokami lato niesie ze sobą długie, ciepłe dni, kojarzy się z kwietnymi łąkami, różnorodnością świata flory. A to nie wszystko, co nas czeka. Aura sprzyja też dobrym emocjom, szczególnie miłości. Czas zachęca do bliskości, czerpania radości z długich dni i ciepłych nocy. Jedną z okazji do świętowania jest Noc Kupały.

Kupała to domniemane bóstwo płodności czczone przez Słowian. Jednak etymologicznie wyraz „kupała” prawdopodobnie pochodzi od „skupienia”, choć obecnie w tym znaczeniu używamy słowa „zgromadzenie”. Dawniej chodziło bowiem o zawiązywanie wspólnoty ludzi mieszkających na danym obszarze. Podczas Nocy Kupały w jednym miejscu skupiała się cała społeczność.

Istnieje też pogląd, jakoby Kupałą była kukła, którą wykorzystywano podczas obrzędów nocy świętojańskiej. Mówi się też, że kiedy dawne wierzenia uległy zapomnieniu, interpretatorzy kultury ludowej przyjęli, że było to imię bóstwa będącego opiekunem zalotów i miłości fizycznej. Nie wszyscy wiedzą, że w niektórych rejonach naszego kraju Kupałą nazywano też Jana Chrzciciela. Związane to było z tym, że pogański zwyczaj świętowania letniego przesilenia próbowano w średniowieczu zaadaptować do chrześcijaństwa.

Próżno szukać szczegółowych opisów tego święta. A to z racji tego, iż Kościół próbował początkowo obchody te zwalczać, uciekając się nawet do zakazów i kar ogłaszanych przez świeckich władców. Później starano się wszystko zmienić, nadając świętu sens, wyraz i symbolikę chrześcijańską. Z tego też powodu obchody Kupalnocki najpierw ulegały zniekształceniu, stopniowo o nich zapominano, aż w końcu, w okresie od XII do XV wieku, zanikły. Powróciły w drugiej połowie XVI stulecia, kiedy to nastała epoka głosząca powrót człowieka do natury, do tego, co dawne i pierwotne.

Ogień, woda, miłość i płodność
Kupalnocka poświęcona jest prze- de wszystkim żywiołom ognia i wody, posiadającym oczyszczającą moc. Ale nie powinniśmy zapominać, że to również święto miłości, płodności, Słońca i Księżyca. To noc pełna magii. Święto szczególnie ukochane przez Słowian. Podczas Kupalnocki – czyli najkrótszej nocy w roku – przypadającej zazwyczaj z 21 na 22 czerwca, działy się rzeczy wyjątkowe. Najważniejsze święta u Słowian przypadały bowiem w czasie słonecznych przesileń. Magia i wierzenia odgrywały tu szczególną rolę, bo przecież to święto było hołdem oddawanym nie tylko bóstwom, żywiołom wody i ognia, ale również miłości i płodności.

Warto wspomnieć, że u Słowian seks przedmałżeński nie był dobrze widziany i przestrzegano czystości, natomiast podczas Kupalnocki miłość – także ta fizyczna – kwitła bez ograniczeń. Tej nocy był też ułatwiony kontakt z zaświatami, więc odprawiano rytuały, które miały pomóc w porozumieniu się z bogami. Rozpalano ogniska, przez które mężczyźni przeskakiwali, aby oczyścić się ze zła oraz szukano kwiatu paproci mającego dać niewyobrażalne bogactwo i mądrość.

Ludzie gromadzili się na wzgórzach i polanach leśnych, by tam rozpalać wielkie ogniska, które zwano sobótkami. Określenia tego użyto po raz pierwszy w XIII wieku. Wtedy to na świętej górze Ślęży, na Dolnym Śląsku, znany i praktykowany był zwyczaj rozpalania w celach obrzędowych ogni (sobótek). Dlatego też owa góra okrzyknięta została mianem Sobótki. I do dziś stoi na straży naszych słowiańskich tradycji, obdarzając siłą i zdrowiem tych, którzy tam przychodzą....

Wydanie

W najnowszym numerze

Oficjalna strona miesięcznika "Czwarty Wymiar", ukazującego się od 1996 roku.
Wydawca Centrum "REA" Rena Marciniak-Kosmowska - "Czwarty Wymiar" - All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone.
Kopiowanie i powielanie treści lub/i grafiki zawartej w tym serwisie bez zgody autora serwisu jest zabronione i chronione prawem.