Oficjalna strona miesięcznika "Czwarty Wymiar"

Miejsca mocy

Robert Buchta

Polska Jerozolima

2 Widok na klasztor
3 Kapliczka na Cedronie_2
6 Aniol
7 Swiete schody
9 miejsce objawienia
bwd 1/5 
fwd

 

 

Około 1595 roku Mikołaj Zebrzydowski i jego żona, Dorota z Herbutów ujrzeli z okien zamku, ponad zboczem sąsiedniej góry Żarek niecodzienne zjawisko: jaśniejące nieziemskim blaskiem trzy krzyże. Obserwowali je, aż zniknęły wraz z ostatnimi promieniami zachodzącego słońca. To zdarzenie natchnęło Zebrzydowskiego, aby w miejscu pojawienia się krzyży zbudować kościół.Dawny kamieniołom na północno-zachodnim zboczu Góry Lanckorońskiej zdradza geologiczne dzieje tego obszaru sięgające dziesiątków milionów lat. Na szczycie wzniesienia (wówczas góry Upik), na przełomie XII i XIII wieku niemieccy osadnicy zbudowali drewniany gródek strażniczy. W XIV wieku król Kazimierz Wielki nietrwałe drewno zastąpił kamieniem. Całkiem spora warownia strzegła traktu handlowego i jednocześnie stanowiła siedzibę starostwa niegrodowego. Była również miejscem owego legendarnego zdarzenia, kiedy to Zebrzydowscy ujrzeli jaśniejące krzyże, a ich mistyczna wizja stała się symbolicznym fundamentem przyszłej świątyni.

Kiedy w 1596 roku Hieronim Strzała, dziedzic sąsiedniej Dąbrówki, wyruszał na pielgrzymkę do Ziemi Świętej, Zebrzydowski uznał, iż nadarza się znakomita okazja, aby pozyskać z Jerozolimy plan autentycznego kościoła wznoszącego się w miejscu ukrzyżowania Jezusa Chrystusa i poprosił dawnego dworzanina o przysługę. Strzała przywiózł ze sobą nie tylko plan kościoła Krzyża Świętego, ale i gipsowy model Grobu Pańskiego. Znawcy tematu podejrzewają, że to wtedy zrodził się pomysł stworzenia pośród wzniesień Pogórza Wielickiego „polskiej Jerozolimy”. Jednakże z rozpoczęciem budowy kaplicy Ukrzyżowania Zebrzydowski zwlekał trzy lata, prawdopodobnie czekając na jubileuszowy 1600 rok.

Opiekę nad kopią jerozolimskiej Kalwarii powierzył bernardynom, którym potrzebny był klasztor i dlatego 1 grudnia 1602 roku podpisał stosowny akt fundacji i darowizny:

Na wieczną rzeczy pamiątkę przez niniejszy dokument wszystkim niech będzie jawne i znane, że my, Mikołaj Zebrzydowski (...) wybudowaliśmy w dobrach naszych rodowych, w Zebrzydowicach (...) kościół z kamienia łamanego pod wezwaniem Świętego Krzyża, na wzór kaplic jerozolimskich na Górze Kalwarii. (...) Przyrzekamy i zobowiązujemy się do wybudowania u podnóża Góry klasztoru dla braci.

2 sierpnia 1603 roku, w obecności legata papieskiego, położono kamień węgielny, a pod fundamenty przyszłego kościoła Zebrzydowski wrzucił kosztowności i złote monety. A że wówczas okoliczne lasy pełne były rabusiów, w nocy z 2 na 3 sierpnia wszystko rozkopano i skradziono wartościowe przedmioty. Równolegle z pracami prowadzonymi przy wznoszeniu kościoła dla bernardynów, od 1604 roku rozpoczęto budowę kolejnych kaplic. Wielkim świętem okazał się dzień 4 października 1609 roku, kiedy poświęcono kościół i klasztor.

Artykuły z tej kategorii

  • Architektura a psychika

    Obcujemy z konieczności, na co dzień, ze sztuką. Mam na myśli sztukę architektoniczną.…

    Czytaj więcej...

  • Duch w chacie

    Kilka lat temu, w czasie wakacji, zorganizowałam w mojej nałęczowskiej chacie spotkanie z doktorantami. Godzinę poważnych dyskusji przerwał występ Koła Gospodyń Wiejskich w Bochotnicy. Panie, ubrane w regionalne stroje, tańczyły. Dla większości moich gości było to pierwsze zetknięcie ze sztuką ludową.…

    Czytaj więcej...

Oficjalna strona miesięcznika "Czwarty Wymiar", ukazującego się od 1996 roku.
Wydawca Centrum "REA" Rena Marciniak-Kosmowska - "Czwarty Wymiar" - All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone.
Kopiowanie i powielanie treści lub/i grafiki zawartej w tym serwisie bez zgody autora serwisu jest zabronione i chronione prawem.