Oficjalna strona miesięcznika "Czwarty Wymiar"

Miejsca mocy

Anna Kowalska

Sekrety kamiennych bab

1
2
3
4
7
bwd 1/5 
fwd

Czy w fantastycznych historiach o świętych kamieniach, które w dawnych Prusach Wschodnich przekazywano z pokolenia na pokolenie, znajdziemy ziarno prawdy? Jednym z najczęstszych motywów podań o kamiennych babach był problem winy i kary. Zwykle opowiadały one o rzucaniu klątw, w efekcie których żywi ludzie przeistaczali się w martwe granitowe figury. O ich ukrytym życiu miały świadczyć błyszczące oczy, z których czasem lały się łzy lub krew. Nigdy nie podawano sposobu, jak można tych nieszczęśników odczarować. Zdaniem Seweryna Szczepańskiego, autora artykułu „Antropomorficzna rzeźba kamienna a ludowa świadomość historyczna Prus Wschodnich i Zachodnich w XIX i XX w.”, kara w postaci zaklęcia człowieka w głaz wiązała się z popularnym wśród ludności bałtyjskiej przekonaniem, że w kamieniach lub pod kamieniami zamieszkują dusze zmarłych przodków, zaś postawienie kamiennej baby na granicy wsi, czyli na terenie niczyim, było próbą neutralizowania przez chrześcijan jej negatywnej, pogańskiej mocy.

Kilka z takich starych opowieści przypomniał Jerzy M. Łapo w artykule „Corpus pruskich bab kamiennych – możliwości poznania”. U zbiegu wsi Hussehnen, Rossitten i Wackern w dzisiejszym Obwodzie Kaliningradzkim stał posąg Gnuśnej dziewczyny przeklętej za lenistwo przez własną matkę. W Woydiethen (także w obecnym Obwodzie Kaliningradzkim) znajdowała się Hańbicielka niedzieli, o której powiadano, iż obróciła się w głaz, gdyż w niedzielę pracowała w polu zamiast iść na mszę. Z posągiem stojącym na rozstajach dróg w Targowie koło Szczytna wiązała się legenda o córce przeklętej przez matkę za to, że w niedzielę zamiast do kościoła, poszła do lasu na jagody, a z figurą w Lubawie – podanie o klątwie rzuconej przez matkę na córkę za to, że długo nie wracała z miasta. Opowiadano, że postać ta czasem płacze rzewnymi łzami. Zgodnie z ludowym przekonaniem, figura stojąca obecnie na dziedzińcu zamku w Olsztynie to zaklęty w kamień pruski książę z Barcian.

Bluźnierca z Króliczej Góry

Artykuły z tej kategorii

  • Czym jest wolność?

    O wolności i zniewoleniu człowieka z Jerzym Prokopiukiem – gnostykiem, ezoterykiem, filozofem, religioznawcą i pisarzem, naszym wieloletnim współpracownikiem, rozmawia Sebastian Minor.…

    Czytaj więcej...

Oficjalna strona miesięcznika "Czwarty Wymiar", ukazującego się od 1996 roku.
Wydawca Centrum "REA" Rena Marciniak-Kosmowska - "Czwarty Wymiar" - All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone.
Kopiowanie i powielanie treści lub/i grafiki zawartej w tym serwisie bez zgody autora serwisu jest zabronione i chronione prawem.