Śladami przeszłości

Druidki

 1/3 

Czytając historyków, archeologów czy laików zafascynowanych kulturą celtycką, natkniemy się na różne opinie i wizje dotyczące druidów. Badacze najczęściej piszą o mężczyznach, gdy tymczasem z legend i zapisów historycznych jasno wynika, że w gronie druidów znajdowały się także kobiety.

Druidki

W przeciwieństwie do niewiast z innych ówczesnych krajów, kobiety celtyckie posiadały prawa majątkowe i społeczne. U rozmaitych plemion widać różnice w pozycji kobiety, np. w Galii (w czasach powstawania relacji historycznych, z których obecnie korzystamy) niezbyt często oficjalnie sprawowały władzę, w przeciwieństwie do terenów Irlandii i Wysp Brytyjskich, lecz i tak cieszyły się majątkiem, poważaniem i swobodą seksualną. Niuanse związane z pozycją kobiet widać też w systemie wierzeń (czyli rola bogiń). Różnice między wierzeniami zachodniogalijskich a wschodnich plemion celtyckich są nader wyraźne.

Pomimo tego, że idea Wielkiej Matki zaczęła być wypierana przez ideę Ojca Bogów, że następował stopniowy zanik kobiet w kaście wojowników, długo utrzymywały one status osoby równie godnej, co mężczyzna. Kres porównywalnej pozycji obu płci położył Kościół, paradoksalnie przynajmniej częściowo w dobrej wierze, chociaż inna interpretacja – krytykująca rosnącą mizoginię Kościoła wobec kobiet – głosi, iż chodziło głównie o pozbawienie ich atrybutów władzy i autorytetu. Chodzi tu o Synod w Birr w 697 r. n.e. ustanawiający tzw. „Prawo niewinnych”, zakazujące krzywdzenia ludzi bezbronnych. Miało chronić w przypadku wojny starszych, kobiety, dzieci i duchownych, uwalniało kobiety od konieczności udziału w bitwach, a w praktyce zakazywało im pełnienia funkcji wojskowych jako osobom z (nowej) definicji „bezbronnym”… A weźmy pod uwagę, że rzemiosło wojenne było szczególnie cenione przez Celtów. Śmiertelny cios w pozycję kobiet nastąpił też, gdy Kościół Celtycki zastąpiony został Kościołem Rzymskokatolickim (w pierwszych wiekach chrześcijaństwa na Wyspach Brytyjskich kobiety odprawiały msze święte i cieszyły się statusem kapłanek nowej religii, zajmując stanowiska we władzach kościelnych).  

Niezależnie jednak od wszelkich przemian celtyckie niewiasty długo dzierżyły władzę, sprawowały urzędy, brały udział w walkach, miały prawo do rozwodu i dysponowania swoim majątkiem (a nawet majątkiem małżonka, jeśli to one wniosły większą część), zachowywały swój status społeczny i brały odpowiedzialność za swoje czyny. Przede wszystkim zaś kształciły się i zdobywały zawód np. sędziego, jak choćby sławna Brigh (bretheamh, czyli sędzia prawa Brehon). Historia mówi o grupie kobiet-ambasadorów, które negocjowały traktat między celtyckim plemieniem Wolków a kartagińskim wodzem Hannibalem. W tradycji celtyckiej pojawiają się charakterystyczne nazwy: bandruaiad, banfhilid, banfhlaith. W języku irlandzkim przedrostek „ban” oznacza kobietę, wymienione nazwy oznaczają więc odpowiednio: druidki, poetki/wieszczki, władczynie. Grecy także często mówią o „dryades”.